Pleegzorg begint meestal met een plaatsing van korte duur. De pleegzorgorganisatie zoekt eerst in de eigen familie of bij bekenden van het kind naar opvang. Lukt dat niet? Dan zoekt de pleegzorgorganisatie een geschikt pleeggezin. Hierbij zijn de volgende vormen van pleegzorg mogelijk.
Vakantiepleegzorg
Een pleegkind kan 1 of meerdere vakanties in een pleeggezin doorbrengen. Het gaat om kinderen die (nog) bij hun ouders, in een internaat of een ander pleeggezin wonen, en die niet bij familie of vrienden terecht kunnen.
Weekendpleegzorg
Een pleegkind brengt 1 of meer weekenden per maand door in een pleeggezin. Het kind woont (nog) bij zijn ouders, in een internaat of in een ander pleeggezin. Voor het kind is even aan de dagelijkse spanning ontsnappen belangrijk. De (pleeg)ouders kunnen weer nieuwe energie opdoen.
Dagpleegzorg
Voor ouders die hun kind tijdelijk niet volledig kunnen verzorgen, kan dagpleegzorg een aanvulling zijn. Het kind wordt dan een deel van de week in een pleeggezin opgevangen. Zodra de thuissituatie weer stabiel is, stopt de dagpleegzorg. Dit is een vrij nieuwe vorm van pleegzorg, die nog niet overal beschikbaar is.
Pleegzorg in crisissituaties
In een crisissituatie wordt een kind zonder indicatie van Bureau Jeugdzorg in een pleeggezin geplaatst. Kinderen tot 18 jaar worden maximaal 4 weken op deze basis opgevangen. In die periode onderzoekt Bureau Jeugdzorg hoe het verder moet.
Observatiediagnostiek
Met een indicatie voor observatiediagnostiek vraagt Bureau Jeugdzorg aan een zorgaanbieder of instelling voor pleegzorg om de problemen rond kind en gezin nader te onderzoeken. Dit kan op verschillende manieren. Het kind kan bij pleegouders worden geplaatst die, naast de dagelijkse zorg, het kind observeren en over hun bevindingen rapporteren. Daarnaast kan psychologisch onderzoek worden aangevraagd, of een onderzoek naar de gezinssituatie. Observatiediagnostiek duurt maximaal 6 weken en kan eenmalig met hoogstens 6 weken worden verlengd. Het doel van de observatiediagnostiek is het Bureau Jeugdzorg een beter onderbouwd indicatiebesluit te laten nemen.
Pleegzorg voor langere tijd
Hierbij staat vast dat een kind langere tijd niet meer thuis kan wonen, soms tot het meerderjarig is. Dit betekent dat een kind niet (meer) kan opgroeien bij de ouders. De opvoeding wordt overgenomen door het pleeggezin. Dit gebeurt op basis van een ‘opvoedingsbesluit’, wat inhoudt dat terugkeer naar de ouders niet meer aan de orde is. Zo’n opvoedingsbesluit wordt pas genomen als de mogelijkheden om naar huis terug te keren grondig zijn onderzocht. Dit gebeurt bijvoorbeeld door middel van een tijdelijke pleeggezinplaatsing van een half jaar tot een jaar. Langdurig hoeft echter niet altijd te betekenen.
Therapeutische pleegzorg
Dit is een intensieve variant van pleegzorg voor langere tijd. Naast extra begeleiding voor de pleegouders, is ook therapie voor het pleegkind beschikbaar.