Als een jongere in een jeugdinrichting verblijft, kan hij of zij met verlof. Dit is bedoeld om de jongere voor te bereiden op de terugkeer in de samenleving. Of een jongere in aanmerking komt voor verlof, hangt af van het volgende:
- de straf of maatregel (bijvoorbeeld PIJ-maatregel of jeugddetentie)
- de soort inrichting waar hij of zij verblijft
- het gedrag van de jongere
Het verlenen van verlof en de bewaking en begeleiding van het verlof verloopt stapsgewijs. Eerst is het verlof volledig begeleid. De begeleiding neemt af totdat de jongere onbegeleid op verlof kan.
Afzonderlijke regels
Voor bepaalde soorten straf of maatregel gelden afzonderlijke regels:
- Verlof tijdens PIJ-maatregel: de jongere mag pas na een half jaar voor het eerst met verlof. Gaat het verlof goed, dan kan de jongere zijn behandeling vervolgen op een minder streng beveiligde afdeling. Na de behandeling is proefverlof mogelijk. De jongere verblijft dan buiten de inrichting onder toezicht van de jeugdreclassering. Hij of zij kan bij de ouders of op zichzelf wonen. Een jongere mag alleen op proefverlof als hij of zij minimaal 26 uur per week een opleiding volgt of als hij of zij werkt.
- Verlof tijdens jeugddetentie: dit verlof hangt samen met de lengte van de straf. Het verlof verloopt ook van begeleid naar onbegeleid. Tijdens de onbegeleide verloffase kan de jongere een opleiding of stage buiten de inrichting volgen.